Taslim:Bəni-İsrailin bəhanə axtarması
Bəni-İsrailin bəhanə axtarması (farsca: بهانهجویی بنیاسرائیل) Bəni-İsrailin peyğəmbərlərinə qarşı dəfələrlə müxtəlif istək və suallar irəli sürməsinə işarə edir.[1] Bu davranış onların Musa (ə) ilə birlikdə olduqları dövrdə və müxtəlif hadisələr zamanı özünü göstərmişdir.[2] Bildirilmişdir ki, bu bəhanələrin bir qismi məsuliyyətdən yayınmaq və ilahi əmrləri qəbul etməmək məqsədi daşıyırdı[3] və onların azğınlığa düşməsində təsirli olmuşdur.[4]
Quranda bu davranışın bir sıra nümunələri qeyd edilmişdir.[5] Bəni-İsrailin inək əhvalatında[6] Musa (ə) Bəni-İsrailə bir inəyi kəsməyi əmr etdikdən sonra[7] onlar inəyin xüsusiyyətləri barədə ardıcıl suallar verdilər. Allah-Təala cavab olaraq onun yaşı və fiziki vəziyyəti ilə bağlı bəzi xüsusiyyətləri açıqladı.[8] Daha sonra inəyin rəngi barədə soruşdular[9] və Allah-Təala onu görənlərə sevinc verən, tərtəmiz sarı rəngli bir inək kimi tanıtdı.[10] Onlar yenidən həmin inəyi digər inəklərdən fərqləndirən xüsusiyyət haqqında soruşdular[11] və Allah-Təala onu yer şumlamamış, ram edilməmiş bir inək kimi vəsf etdi.[12] Bəzi təfsirçilər bildirmişlər ki, Bəni-İsrail ilkin əmrə tabe olaraq sadəcə bir inək kəssəydi, ilahi əmri yerinə yetirə bilərdi.[13] Lakin onların verdiyi suallar əmri yerinə yetirməyi çətinləşdirdi.[14]
Onlar həmçinin mən və səlva əvəzinə — bunlar bir növ bal və quş kimi təqdim edilmişdir[15] — başqa bir qida istədilər[16] və bu iki nemətdən bəhrələnmələrinə baxmayaraq, nemətə qarşı nankorluq etdilər.[17] Digər nümunələrdən biri Musanın (ə) möcüzələrini gördükləri halda Allahı açıq şəkildə görmək istəmələri[18] və bütpərəst bir qövmü gördükdən sonra özləri üçün maddi və cisimli bir məbud qoyulmasını tələb etmələridir.[19]
İstinadlar
- ↑ Həriri, Fərhənge istələhate Qurani, s.85
- ↑ Cavadi Amuli, Təfsirut-Təsnim, c.5, s.209
- ↑ Ruhi, Bəni-İsrail, c.6, s.113
- ↑ Haşimi Rəfsəncani, Fərhənge Quran: Kilid rahyabi be movzuat və məfahime Qurane Kərim, c.6, s.397
- ↑ Məkarim Şirazi, Əxlaq dər Quran, c.3, s.35
- ↑ Ruhi, «بنی اسراییل», c.6, s.113
- ↑ Hüseyni Şirazi, Təbyinul-Quran, s.20
- ↑ Təyyib, Ətyəbul-bəyan, c.2, s.55
- ↑ Şeyx Tusi, Ət-Tibyan, c.1, s.297
- ↑ Biazar Şirazi, Qurane natiq, s.309
- ↑ Təbatəbai, Əl-Mizan, c.2, s.161
- ↑ Qərəşi, Əhsənul-hədis, c.1, s.160
- ↑ Fəzlullah, Min vəhyil-Quran, c.2, s.86; İbn Kəsir, Təfsirul-Quranil-Əzim, c.1, s.191
- ↑ İbn Kəsir, Təfsirul-Quranil-Əzim, c.1, s.191
- ↑ Məkarim Şirazi, Təfsire Nümunə, c.6, s.486-487
- ↑ Qiraəti, Təfsire Nur, c.1, s.126
- ↑ Hüseyni Həmədani, Ənvare derəxşan, c.13, s.213
- ↑ Cəfəri, Təfsire Kövsər, c.1, s.179
- ↑ İlhami, «بهانه جویی، سازو کار لجبازان», Baqirul-Ulum araşdırma mərkəzi
Ədəbiyyat
- Biazar Şirazi, Əbdül-Kərim, Qurane natiq, Tehran, Nəşre fərhənge İslami ofisi, h.ş 1377 (1999)
- Cavadi Amuli, Abdullah, Təfsirut-Təsnim, Tənzim: Əhməd Quddusi, Qum, İsra nəşri, h.ş 1398 (2020)
- Cəfəri, Yaqub, Təfsire Kövsər, Qum, Hicrət, 1-ci çap, h.ş 1376 (1998)
- Fəzlullah, Seyid Məhəmməd Hüseyn, Təfsiru Min vəhyil-Quran, Beyrut, Darul-melaki lit-tabiəti vən-nəşr, 2-ci çap, h.q 1419
- Haşimi Rəfsəncani, Əkbər, Fərhənge Quran: Kilid rahyabi be movzuat və məfahime Qurane Kərim, Qum, Bustane kitab, h.ş 1383 (2000)
- Hüseyni Həmədani, Seyid Məhəmməd Hüseyn, Ənvare derəxşan, Təhqiq: Məhəmməd Baqir Behbudi, Tehran, Lütfi kitab mağazası, 1-ci çap, h.q 1404
- Hüseyni Şirazi, Seyid Məhəmməd, Təbyinul-Quran, Darul-ulum, Beyrut, 2-ci çap, h.q 1423
- Həriri, Məhəmməd Yusif, Fərhənge istələhate Qurani, Qum, Hicrət, h.ş 1384 (2006)
- Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsire Nümunə, Tehran, Darul-kutubil-İslamiyyə, 1-ci çap, h.ş 1374 (1996)
- Məkarim Şirazi, Nasir, Əxlaq dər Quran, Qum, İmam Əli ibn Əbi Talib (ə) mədrəsəsi, h.ş 1385 (2007)
- Qiraəti, Möhsin, Təfsire Nur, Tehran, Fərhəngi dərshayi əz Quran mərkəzi, 11-ci çap, h.ş 1383 (2005)
- Qərəşi, Seyid Ələkbər, Təfsiru Əhsənil-hədis, Tehran, Besət mərkəzi, 3-cü çap, h.ş 1377 (1999)
- Ruhi, Əbəlfəzl, Bəni-İsrail, Dairətul-məarif Qurani-Kərim, Qum, Bustane kitab, h.ş 1383 (2005)
- Təbatəbai, Seyid Məhəmməd Hüseyn, Əl-Mizan fi təfsiril-Quran, Qum, İslami nəşriyyat ofisi, 5-ci çap, h.q 1417
- Təyyib, Seyid Əbdül-Hüseyn, Ətyəbul-bəyan fi təfsiril-Quran, Tehran, İslam nəşriyyatı, 2-ci çap, h.ş 1378 (2000)
- İbn Kəsir, İsmail ibn Ömər, Təfsirul-Quranil-Əzim, Təhqiq: Məhəmməd Hüseyn Şəmsuddin, Beyrut, Darul-kutubil-elmiyyə, Nəşriyyat: Məhəmməd Əli Bəyzun, 1-ci çap, h.q 1419
- İlhami, «بهانه جویی، سازو کار لجبازان» (Bəhanə axtarmaq — inadkarların davranış mexanizmidir), Baqirul-Ulum araşdırma mərkəzi, Mətləbin dərc tarixi: 18 Yanvar 2012; Baxış tarixi: 3 Oktyabr 2026
- Şeyx Tusi, Məhəmməd ibn Həsən, Ət-Tibyan fi təfsiril-Quran, Müqəddimə: Şeyx Ağabozorq Tehrani, Təhqiq: Əhməd Quseyr Amili, Beyrut, Daru ihyait-turasil-ərəbi, Tarixsiz