Məzmuna keç

Taslim:Seyid Cavad Hüseyni Xamenei

Keçid əlavə et
wikishia saytından
Seyid Cavad Hüseyni Xamenei
Şiə müctehidlərdən
Şiə müctehidlərdən
ƏcdadıHüseyni seyyidlərindən
Məşhur qohumlarSeyid Əli Xamenei (oğlu) - Seyid Müctəba Xamenei (oğul nəvəsi) - Seyid Haşim Mirdamadi Nəcəfabadi (qaynatası) - Məhəmməd Vaizzadə Xorasani (Bacanağı)
Doğum günü7/12/1895
Doğulduğu şəhərNəcəf
Vəfatı5/7/1986 \ H.q 27 Şəvval 1406 \ Məşhəd şəhəri
Dəfn edildiyi yerİmam Rzanın (ə) hərəmi
Təhsil aldığı yerTəbriz \ Nəcəf \ Məşhəd
UstadlarıAğa Hüseyn Qumi \ Mirza Məhəmməd Ağazadə Xorasani \ Mirza Mehdi İsfahani
İctihad icazəsiMəhəmməd Hüseyn Naini - Seyyid Əbül-Həsən İsfahani - Ağa Ziyauddin İraqi


Seyid Cavad Hüseyni Xamenei (Farsca: سید جواد حسینی خامنه‌ای) şiə alimlərindən və müctəhidlərindən biri, həmçinin İran İslam İnqilabının ikinci rəhbəri Ayətullah Seyid Əli Xameneinin atasıdır. O, təhsilini Təbriz, Məşhəd və Nəcəfdə almış, Nəcəfdə ictihad dərəcəsini əldə etdikdən sonra Məşhədə köçmüş və ömrünün sonuna qədər orada yaşamışdır.

Doğumu və nəsli

Seyid Cavad Xamenei Nəcəfdə dünyaya gəlmiş və uşaqlıqda ailəsi ilə birlikdə Təbrizə köçmüşdür. Onun nəsli İmam Səccada (ə) yetişir və dörd vasitə ilə Sultan Seyid Məhəmmədə çatır.[1] Sultan Seyid Məhəmməd Təfrişdən Azərbaycan bölgəsinə köçmüş və Təbrizin 80 km şimal-qərbində yerləşən Xamene şəhərində məskunlaşmışdır. Ondan sonra Seyid Hüseyn — Seyid Məhəmmədin oğlu — Xamenedə xalqın dini rəhbərliyini öz öhdəsinə götürmüş, daha sonra Nəcəfə gedərək orada dərs və tədrislə məşğul olmuşdur.[2]

Həyat yoldaşı və övladları

Seyid Cavad Xameneinin 40 yaşına yaxın bir vaxtda onun həyat yoldaşı vəfat etdi. Bu xanımdan onun üç qızı var idi. Birinci həyat yoldaşının vəfatından sonra o, Ayətullah Seyid Haşim Mirdamadinin qızı Xədicə Mirdamadi ilə evləndi.[3]

Ayətullah Seyid Cavad Xamenei Xədicə Mirdamadidən dörd oğul və bir qız sahibi oldu: Seyid Məhəmməd, Seyid Əli, Bədrüssadat, Seyid Hadi və Seyid Məhəmmədhəsən.

Xədicə Mirdamadi şəmsi təqvimi ilə 1368-ci ilin mordad ayının 15-də ürək tutmasından vəfat etdi və İmam Rza (ə) hərəminin daxilində dəfn olundu.

Təhsili

Seyid Cavad Xamenei ilkin dini elmləri Təbrizin mədrəsələrində oxudu.[4] Təxminən 9 il Məşhəddə qaldıqdan sonra Təbrizə qayıtdı.[5] Deyilənə görə, həmin dövrdə Tehran–Məşhəd yolu təhlükəli idi. Buna görə Seyid Cavad əvvəlcə Bakıya getdi, oradan Xəzər dənizi vasitəsilə Aşqabada yollandı və daha sonra Xorasan bölgəsinə çatdı.[6] O, Məşhəddə təhsilini davam etdirdi və 1345-ci hicri ilində Nəcəfə getdi.[7]

Müəllimləri

Seyid Cavad Xamenei Məşhəddə aşağıdakı alimlərin yanında fiqh və üsul elmlərini öyrəndi:

Fəlsəfə sahəsində isə o, aşağıdakı alimlərin tələbəsi olmuşdur:

Seyid Əbül-Qasim Xoyi, Əli Əkbər Xoyi və Seyid Cavad Xamenei, Məşhəd şəhəri
  • Ağa Böyük Həkim Şəhidi
  • Əsədullah Yəzdi

Nəcəfdə isə o, bu böyük alimlərin yanında dərs oxumuş və onlardan ictihad icazəsi almışdır:

Məşhəddə məskunlaşma

Nəcəfdə təhsilini tamamlayıb ictihad dərəcəsi əldə etdikdən sonra o, İrana qayıdaraq Məşhədə getdi. Orada dərs deməklə yanaşı, Məşhəd bazarındakı Siddiqilər məscidində (azərbaycanlıların məscidi) imam-camaatlıq vəzifəsini icra etdi.[9] O, həmçinin Gövhərşad Cümə Məscidinin imam-camaatlarından biri idi.[10]

"Rəvayəte Ağa" kitabının üz qabığı

Seyid Cavad Xamenei mütaliəyə böyük maraq göstərirdi. Onun Mirzə Hüseyn Əbaei, Seyid Əliəkbər Xui (Ayətullah Xuinin atası), Mirzə Həbib Məliki və digər həmrütbələri ilə gündəlik elmi mübahisələri on illərlə davam etmişdi. O, təqvalı, dünyaya bağlı olmayan və zahidcəsinə yaşayan bir şəxs kimi tanınırdı.[11]

Vəfatı

Seyid Cavad Xamenei şəmsi təqvimi ilə 1365-ci ilin tir ayının 14-də (1406-cı hicri qəməri ilin şəvval ayının 27-də) vəfat etdi.[12] Məşhədin o dövrdəki imam-cüməsi Ayətullah Əbülhəsən Şirazi (1293–1379) onun cənazə namazını qıldırdı və o, İmam Rza (ə) hərəminin Dərülfeyz yaxınlığında, zərihin arxa tərəfində dəfn olundu.[13] İmam Xomeyni (r.ə) Ayətullah Seyid Əli Xameneiyə göndərdiyi başsağlığı mesajında Seyid Cavad Xameneini təqvalı və vəzifəbilən bir alim kimi yad etmişdi.[14]

“Həyat buradadır” kitabının təqdimatı

Qələm Günü ilə eyni vaxtda, xüsusi bir mərasimdə Məhdi Qəzəlinin qələmə aldığı və Ayətullah Seyid Cavad Xameneinin həyatını mövzu edən “Həyat buradadır” kitabı Təbriz Cümə Məscidində təqdim olundu.[15]

İstinadlar

  1. ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای», Khamenei.ir saytı
  2. ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای», Khamenei.ir saytı
  3. ↑ «گذری بر زندگی آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای», Khamenei.ir saytı
  4. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.176
  5. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.176
  6. ↑ Behbudi, Şərhe İsm
  7. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.176-177
  8. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.176-177
  9. ↑ Behbudi, Şərhe İsm, s.15
  10. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.177
  11. ↑ Qolizade Əliyari, Xandane Xamenei, s.972
  12. ↑ Hairi, Ruzşomare şəmsi, s.254
  13. ↑ Cəlali, Xamenei - Seyid Cavad, s.177
  14. ↑ İmam Xomeyni, Səhifeye İmam, c.20, s.71
  15. ↑ «رونمایی از کتاب زندگی اینجاست», Khabaronline saytı

Ədəbiyyat

  • نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای (Həzrət Ayətullahul-üzma Seyid Əli Hüseyni Xameneinin həyatına ötəri bir baxış), Həzrət Ayətullahul-üzma Seyid Əli Hüseyni Xameneinin əsərlərinin qorunması və hifzi üzrə sayt, Mətləbin dərc tarixi: 21/3/2014; Baxış tarixi: 12/9/2026
  • «گذری بر زندگی آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای» (Ayətullah Seyid Cavad Xameneinin həyatına baxış), İslam inqilabının isnad mərkəzi, Mətləbin dərc tarixi: 6/7/2021; Baxış tarixi: 12/9/2026
  • Behbudi, Hidayətullah, Şərhe İsm, Tehran: Siyasi araşdırmalar və mütaliələr müəssisəsi, h.ş 1391 (2012)
  • Cəlali, Ğulamrza, Xamenei - Seyid Cavad, Məşhur nəzərə görə İmam Rzanın (ə) hərəmində dəfn olunub, Ğulamrza Cəlalinin nəzarəti altında; Məşhəd, İslam araşdırmalar mərkəzi, h.ş 1386 (2007)
  • Hairi, Əli, Ruzşomare şəmsi, Hazırlayan: Sədo sima araşdırmalar mərkəzi, Qum, Əql ofisi, h.ş 1386 (2007)
  • İmam Xomeyni, Seyid Ruhullah, Səhifeye İmam, Tehran, İmam Xomeyninin əsərlərinin qorunması və hifzi üzrə sayt, h.ş 1378 (1999)
  • Qolizade Əliyari, Mustafa, Xandane Xamenei, Qoşəne əbrarda, 2-ci cild, Qum, Mərif nəşri, h.ş 1382 (2003)
Mənbə — "https://az.wikishia.net/w/index.php?title=Taslim:Seyid_Cavad_Hüseyni_Xamenei&oldid=28213"