Məzmuna keç

Taslim:Məsəd surəsi

Keçid əlavə et
wikishia saytından
Məsəd surəsi
İxlas
İxlas surəsi
Məsəd
Nəsr
Nəsr surəsi
Cüz30
Ayə5
Məkkə\MədinəMəkkə
Nazil olma sırası6
Surənin nömrəsi111
Söz22
Hərf81


Məsəd surəsi (ərəbcə: سورة المسد) və ya Təbbət surəsi Qurani‑Kərimin 111-ci surəsidir və Quranın Məkkədə nazil olan surələrindəndir. Bu surə Qurandakı 30-cu cüzdə yerləşir. “Məsəd” adı surənin son ayəsində keçən xurma lifindən hörülmüş kəndir sözündən, “Təbbət” adı isə surənin ilk ayəsinin ilk sözündən götürülmüşdür. Surə, Peyğəmbərin (s) ən qatı düşmənlərindən olan Əbu Ləhəb və onun arvadı haqqında nazil olmuş və onların Cəhənnəm əzabına düçar olacağını bildirmişdir. Allah bu surədə Əbu Ləhəbin arvadını “həmmalətul‑hətəb” (odun daşıyan qadın) adlandırır. Çünki o, Peyğəmbəri (s) incitmək üçün onun yoluna tikan və əziyyət verən şeylər atırdı. Rəvayətlərdə nəql olunur ki, Peyğəmbər (s) dua edərək buyurmuşdur: “Kim bu surəni oxusa, Allah onu və Əbu Ləhəbi bir evdə birləşdirməsin.”

Surənin tanıtımı

Surənin adlandırılması

Bu surəyə Məsəd deyilməsinin səbəbi son ayədə keçən “məsəd” (xurma lifindən hörülmüş kəndir)[1] sözüdür. Eyni zamanda buna “Təbbət” də deyilir ki, bu surənin ilk sözüdür. Surə Əbu Ləhəb haqqında olduğu üçün bəzən ona “Əbu Ləhəb” surəsi də deyilir.[2]

Surənin nazil olma yeri və sırası

Məsəd surəsi Peyğəmbərin (s) açıq dəvətinin başlanğıc dövründə nazil olmuşdur və buna görə də Məkkə surələrindəndir.[3] Nazil olma ardıcıllığına görə Quranda 6-cı, hazırkı Mushəf tərtibində isə 111-ci surədir və Quranın 30-cu cüzdə yer alır.[4]

Surənin ayə və kəlmələrinin sayı

Məsəd surəsi 5 ayə, 22 kəlmə və 81 hərfdən ibarətdir və həcminə görə Qurandakı müfəssəlat (ayələri qısa olan) və qisar (qısa) surələrdən sayılır.[5]

Surənin məzmunu

Məsəd surəsinin bütün məzmunu Əbu Ləhəb və onun arvadı haqqındadır. Surədə Əbu Ləhəbin və onun əməllərinin məhv olacağı bildirilir. Habelə həm o, həm də arvadı Cəhənnəm əzabına düçar olanlar kimi təsvir edilir.[6] Təfsiri Nümunə bu surəni Quranda İslam düşmənlərindən birinin adı ilə açıq şəkildə qeyd olunan yeganə surə kimi təqdim edir və yazır ki, surənin məzmunu Əbu Ləhəbin və arvadının Peyğəmbərə (s) qarşı çox şiddətli düşmənçilik etdiyini göstərir.[7]


Peyğəmbərin (s) xəbərdarlığı və Əbu Ləhəbin ona təhqiri

Məsəd surəsinin nazil olma səbəbi barədə çoxlu rəvayətlər nəql olunmuşdur və hamısı bir-birinə yaxın məzmun daşıyır. İbn Abbasdan nəql edilir ki, Peyğəmbər (s) bir gün Səfa təpəsinə qalxdı və Qüreyş tayfasını çağıraraq onları şiddətli əzabla qorxutdu. Toplananların arasında olan Əbu Ləhəb Peyğəmbərə (s) qarşı təhqiramiz şəkildə danışdı və etiraz edərək dedi: “Bizi bunun üçünmü topladın?” Sonra “Təbbən ləkə” (zərər görəsən) ifadəsi ilə Peyğəmbəri (s) söydü. Məsəd surəsinin ayələri bu təhqirə cavab olaraq nazil oldu və Əbu Ləhəbin özünün ziyana uğramış və həlak olmuş bir şəxs olduğunu bildirdi.[9]

Həmmalətul‑hətəb (odun daşıyan qadın)

Əsas məqalə: Həmmalətul‑hətəb

Məsəd surəsi Əbu Ləhəbin arvadı Ümmü Cəmili “həmmalətul‑hətəb” (odun daşıyan) ifadəsi ilə təsvir edir. Təfsirçilər Quranın bu ifadəni onun haqqında niyə istifadə etdiyinə dair müxtəlif şərhlər irəli sürmüşlər, o cümlədən:

  • Ümmü Cəmil səhradan tikan və kollar daşıyırdı və Peyğəmbər (s) namaz qılmağa çıxanda onları onun yoluna tökürdü ki, əziyyət çəksin.[10]
  • O, gördüyü pis əməllərlə Cəhənnəm odunu özü üçün əlləri ilə yandırırdı.[11]
  • Bu ifadə onun sözgəzdirən və dedi-qodu edən biri olmasına kinayədir.[12]

Surənin fəzilət və faydaları

Əsas məqalə: Surələrin fəzilətləri

Peyğəmbərdən (s) nəql olunmuşdur ki: “Kim Məsəd surəsini oxusa, ümid edirəm ki, Allah onu və Əbu Ləhəbi bir evdə birləşdirməsin.”[13] Bu ifadə bir növ kinayədir və surəni oxuyan şəxsin Cənnət əhlindən olacağına işarə edir.[14]

Surənin ərəbcə mətni və tərcüməsi

Məsəd surəsi

Tərcümə Ərəbcə mətn
Bağışlayan və mehriban Allahın adı ilə

1. Əbu Ləhəbin hər iki əli kəsilsin, ziyana uğrasın və ölüm olsun ona! 2. Əsla onun nə mal-dövləti, nə də əldə etdikləri (Allahın əzabını zərrə qədər də ) ondan uzaqlaşdıra bilməz. 3. O, tezliklə alovlu (şöləli) oda girəcək və orada yanacaqdır. 4. Və onun odun daşıyan zövcəsi də (Cəhənnəm oduna girəcəkdir). 5. Onun boynunda xurma lifindən hörülmüş ip olacaqdır. (O, Peyğəmbərin yolunun üstünə iplə tikanlı çöplər daşıdığına və Peyğəmbərin əleyhinə söz gəzdirdiyinə görə Cəhənnəmdə də əməllərin eynilə təcəssüm olaraq «Zəqqum» ağacının odunlarını odlu zəncirlərlə daşıyacaqdır.)

تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ ١ مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ ٢ سَيَصْلَى نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ ٣ وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ ٤ فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ ٥
Sonrakı surə:
<< 		Məsəd surəsi
Məkkə surələri • Mədinə surələri 		Əvvəlki surə:
>>

1.Fatihə 2.Bəqərə 3.Ali-İmran 4.Nisa 5.Maidə 6.Ənam 7.Əraf 8.Ənfal 9.Tövbə 10.Yunus 11.Hud 12.Yusuf 13.Rəd 14.İbrahim 15.Hicr 16.Nəhl 17.İsra 18.Kəhf 19.Məryəm 20.Taha 21.Ənbiya 22.Həcc 23.Muminun 24.Nur 25.Furqan 26.Şüəra 27.Nəml 28.Qəsəs 29.Ənkəbut 30.Rum 31.Loğman 32.Səcdə 33.Əhzab 34.Səba 35.Fatir 36.Yasin 37.Saffat 38.Sad 39.Zumər 40.Ğafir 41.Fussilət 42.Şura 43.Zuxruf 44.Duxan 45.Casiyə 46.Əhqaf 47.Muhəmməd 48.Fəth 49.Hucurat 50.Qaf 51.Zariyat 52.Tur 53.Nəcm 54.Qəmər 55.Rəhman 56.Vaqiə 57.Hədid 58.Mücadələ 59.Həşr 60.Mümtəhənə 61.Səff 62.Cümə 63.Münafiqin 64.Təğabun 65.Talaq 66.Təhrim 67.Mülk 68.Qələm 69.Haqqə 70.Məaric 71.Nuh 72.Cin 73.Müzzəmmil 74.Müddəssir 75.Qiyamət 76.İnsan 77.Mürsəlat 78.Nəbə 79.Naziat 80.Əbəsə 81.Təkvir 82.İnfitar 83.Mütəffifin 84.İnşiqaq 85.Buruc 86.Tariq 87.Əla 88.Ğaşiyə 89.Fəcr 90.Bələd 91.Şəms 92.Ləyl 93.Zuha 94.Şərh 95.Tin 96.Ələq 97.Qədr 98.Bəyyinə 99.Zəlzələ 100.Adiyat 101.Qariə 102.Təkasür 103.Əsr 104.Hüməzə 105.Fil 106.Qüreyş 107.Maun 108.Kövsər 109.Kafirun 110.Nəsr 111.Məsəd 112.İxlas 113.Fələq 114.Nas


İstinadlar

  1. ↑ Rağib İsfahani, Müfrədat, Məsəd sözünün şərhi
  2. ↑ Xürrəmşahi, Sureyi Məsəd, s.1270
  3. ↑ Məkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.411-412
  4. ↑ Xürrəmşahi, Sureyi Məsəd, s.1270
  5. ↑ Xürrəmşahi, Sureyi Məsəd, s.1270
  6. ↑ Əllamə Təbatəbai, Əl-Mizan, c.20, s.384
  7. ↑ Məkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.412
  8. ↑ Xamegər, Məhəmməd, Saxtare surehaye Qurani-Kərim, Fərhəngi Quran və itrəte Nurus-Səqəleyn müəssisəsi hazırlayıb, Qum, Nəşra nəşri, çap 1, h.ş 1392 (2003)
  9. ↑ Vahid Nişaburi, Əsbabun-nuzul, c.1, s.248
  10. ↑ Təbərsi, Məcməul-bəyan fi təfsiril-Quran, c.10, s.852
  11. ↑ Mütəhhəri, Məcmue asar, c.28, s.825
  12. ↑ Şeyx Tusi, Ət-Tibyan fi təfsiril-Quran, c.10, s.428
  13. ↑ Təbərsi, Məcməul-bəyan fi təfsiril-Quran, c.10, s.850
  14. ↑ Məkarim Şirazi, Nümunə təfsiri, c.27, s.412

Ədəbiyyat

  • Məkarim Şirazi, Nasir, Nümunə təfsiri, Tehran, Darul-kutubil-İslamiyyə, 1-ci çap, H.ş 1374 (1995)
  • Mütəhhəri, Mürtəza, Məcmue asar, Qum, Sədra nəşriyyatı, 1-ci çap, h.ş 1389 (2010)
  • Qurani-Kərim, Ərəbcədən tərcümənin və şərhlərin müəllifi: Ayətullah Mirzə Əli Meşkini Ərdəbili Azərbaycan dilinə tərcümə edənlər: Ağabala Mehdiyev Dürdanə Cəfərli
  • Rağib İsfahani, Hüseyn ibn Məhəmməd, Müfrədatu əlfazil-Quran, Beyrut, Darul-qələm, 1-ci çap, h.q 1412
  • Təbatəbai, Seyyid Məhəmmədhüseyn, Əl-Mizan fi təfsiril-Quran, Beyrut, Əl-Ələmi lil-mətbuat müəssisəsi,, 2-ci çap, m.1974
  • Təbərsi, Fəzl ibn Həsən, Məcməul-bəyan fi təfsiril-Quran, Tehran, Nasir Xosrov, 3-cü çap, h.ş 1372 (1993)
  • Tusi, Məhəmməd ibn Həsən, Ət-Tibyan fi təfsiril-Quran, Təhqiq: Əhməd Qəsir Amili, Beyrut, Daru ihyait-turasil-ərəbi, Tarixsiz
  • Vahid Nişaburi, Əsbabun-nuzul, Tərcümə: Əlirza Zəkavəti Qəraqəzlu, Tehran, Ney nəşri, h.ş 1383 (2004)
Mənbə — "https://az.wikishia.net/w/index.php?title=Taslim:Məsəd_surəsi&oldid=27696"