Taslim:Namazın salamı
- Bu məqalə namazın salamı barəsindədir. Adı keçən məfhumla tanışlıq üçün Salam adlı məqaləyə daxil olun.
| Fiqhi və əməli əhkamın bir hissəsi |
|---|
Namazın salamı (ərəbcə: التسليم (صلاة)), namazın rükn olmayan vacib əməllərindən biridir[1] və son təşəhhüddən sonra oxunur.[2] Şiə fiqhində namazın salamı üçün üç ifadə qeyd olunmuşdur:
- «اَلسَّلامُ عَلَیک اَیُهَا النَّبِیُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ» — "Əssəlamu əleykə əyyuhən-nəbiyyu və rəhmətullahi və bərəkatuh" - Salam olsun sənə, ey Peyğəmbər (s) və Allahın rəhməti və bərəkətləri sənə olsun.
- «اَلسَّلامُ عَلَینا وَ عَلی عِبادِ اللَّهِ الصّالِحینَ» — "Əssəlamu əleyna və əla ibadillahis-salihin" - Salam olsun bizə və Allahın saleh bəndələrinə.
- «اَلسَّلامُ عَلَیکمْ وَ رَحْمَةُ اللَّه وَ بَرَکاتُهُ» —"Əssəlamu əleykum və rəhmətullahi və bərəkatuh" - Salam olsun sizə və Allahın rəhməti və bərəkətləri sizə olsun.
Şiə fiqhində birinci və ikinci salam müstəhəb, üçüncü salam isə vacibdir. Buna görə də namaz qılan şəxs üçüncü salamla kifayətlənə bilər.[3] Bəzi rəvayətlərdə namazın salamı ilahi əzabdan amanda olmağın və namazın sona çatmasının əlaməti kimi qeyd edilmişdir. Əgər namaz qılan şəxs salamı unutsa və namazı batil edən bir iş görməzdən əvvəl, məsələn, qiblədən üz döndərməzdən əvvəl bunu xatırlasa, salamı deməlidir və namazı düzgündür.[4]
Namazın salamı zamanı namaz qılan şəxsin bədən vəziyyəti «اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ» - "Əssəlamu əleykum və rəhmətullahi və bərəkatuh" ifadəsində kimə müraciət edildiyi barədə müxtəlif fikirlər irəli sürülmüşdür. Bunlara insanı qorumaqla vəzifələndirilmiş mələklər, bütün mələklər və peyğəmbərlər daxildir.[5] Bu salam ümumi mənada peyğəmbərlərə, möminlərə və mələklərə ünvanlanan salam kimi də qəbul edilmişdir.[6] Meracla bağlı bir hədisdə də qeyd olunur ki, Allah-Taala Peyğəmbərə (s) əvvəlcə özünə və Əhli-beytinə salavat göndərməyi, sonra isə mələklərə, peyğəmbərlərə və rəsullara salam verməyi əmr etmişdir. Peyğəmbər (s) də «اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ» - "Əssəlamu əleykum və rəhmətullahi və bərəkatuh" ifadəsini söyləmişdir.[7]

Bəzi rəvayətlərdə namazın salamı ilahi əzabdan amanda olmağın və namazın sona çatmasının əlaməti hesab edilmişdir.[8] İmam Rzadan (ə) nəql olunan bir rəvayətdə namazın salamla başa çatması namaz qılan şəxsin namaz halından çıxması və yenidən başqaları ilə danışmasının halal olması ilə əlaqələndirilmişdir. Bu rəvayətə əsasən, namaz qılan şəxs təkbirətül-ehram dedikdən sonra başqaları ilə danışmağı özünə haram edir və salam verməklə bu vəziyyətdən çıxır.[9]
İstinadlar
- ↑ İmam Xomeyni, Tozihul-məsail, c.1, s.530
- ↑ İmam Xomeyni, Tozihul-məsail, Namazın vacib əməlləri hissəsində, məsələ 1105
- ↑ Şəhid Sani, Ər-Rəvzətul-bəhiyyə, c.1, s.624
- ↑ «واجبات نماز- ذکر، تشهد، سلام», Khamenei saytı
- ↑ Məclisi, Biharul-ənvar, c.82, s.306
- ↑ «در نماز میخوانیم «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته» مورد خطاب سلام، کیانند؟», Pasokh saytı
- ↑ Kuleyni, Əl-Kafi, c.3, s.486
- ↑ Hürr Amili, Vəsailuş-şiə, c.6, s.417
- ↑ Hürr Amili, Vəsailuş-şiə, Təslim babları, bab 1, hədis 11; Məclisi, Biharul-ənvar, c.82, s.306
Ədəbiyyat
- واجبات نماز - ذکر؛ تشهد؛ سلام؛ ترتیب؛ موالات؛ قنوت و تعقیب (Namazın vacib əməlləri: Zikr; Tərtib; Müvalat; Qunut və təqib), Ayətullah Xameneinin əsərlərinin nəşri və qorunması üzrə ofis, Mətləbin dərc tarixi: 21/8/2014; Baxış tarixi: 17/9/2026
- «در نماز میخوانیم «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته» مورد خطاب سلام، کیانند؟» (Namazda oxuduğumuz "Əssəlamu əleykum və rəhmətullahi və bərəkatuh" müraciət forması kimlərədir ?), Şübhələrə cavab və mütaliələr mərkəzinin saytı, Mətləbin dərc tarixi: məlum deyil, Baxış tarixi: 17/9/2026
- Hürr Amili, Məhəmməd ibn Həsən, Vəsailuş-şiə ila təhsili məsailiş-şəriə, Qum, Alul-beyt (ə) li-ihyait-turas müəssisəsi, h.q 1409
- İmam Xomeyni, Seyid Ruhullah, Tozihul-məsail, Qum, İslam nəşriyyatı ofisi, 8-ci çap, h.q 1424
- Kuleyni, Məhəmməd ibn Yaqub, Əl-Kafi, Təhqiq: Əli Əkbər Ğəffari və Məhəmməd Axundi, Tehran, Darul-kutubil-İslamiyyə, 4-cü çap, h.q 1407
- Məclisi, Məhəmməd Baqir, Biharul-ənvaril-camiətu li-durəril-əxbaril-əimmətil-əthar, Beyrut, Daru ihyait-turasil-ərəbi, 2-ci çap, h.q 1403
- Şəhid Sani, Zeynuddin ibn Əli, Ər-Rəvzətul-bəhiyyə fi şərhil-lumətud-Dəməşqiyyə, Təhqiq: Seyid Məhəmməd Kəlantər, Qum, Davər kitab mağazası, 1-ci çap, h.q 1410