Məzmuna keç

Taslim:Peyğəmbərin (s) mövlud bayramı

Keçid əlavə et
wikishia saytından

Bu məqalə Peyğəmbərin (s) mövlud bayramı ilə əlaqədardır. Peyğəmbərin (s) dünyaya gəlməsi ilə əlaqədar məlumat almaq istəyirsinizsə Peyğəmbərin (s) təvəllüdü adlı məqaləyə daxil olun.

Peyğəmbərin (s) mövlud bayramı (ərəbcə: الاحتفال بالمولد النبوي) o həzrətin mübarək doğum günündə keçirilən tədbirlərə aiddir. Şiələr və sünnilər bu günü bayram edirlər, lakin vəhhabilər belə mərasimləri bidət hesab edirlər. Çünki Peyğəmbərin (s) və səhabələrin dövründə bu cür bayramlar keçirilməyib. Müsəlman alimləri isə vəhhabilərə cavab olaraq bildiriblər ki, hərçənd Peyğəmbərin (s) və səhabələrin dövründə mövlud mərasimi keçirilməyib, lakin şəriətdə bu iş qadağan edilməyib. Həmçinin Peyğəmbərin (s) doğum gününün qeyd olunmasının legitimliyinə dəlil olaraq o həzrətə hörmət etmək və ona məhəbbət göstərilməsini tövsiyə edən Quran ayələri və məfhumlarına istinad olunub.

Tarixi mənbələr göstərir ki, hicri 4-cü əsrdən sonra müsəlmanlar Peyğəmbərin (s) doğum gününü bayram edirdilər. Məkkə əhalisi onun doğulduğu gün həmin məkanın yaxınlığında toplaşır, dua və zikr edərək o mübarək yerə təbərrük edirdilər. Bu yer sonradan Səudiyyə hakimiyyəti dövründə dağıdıldı.

Şiələr Peyğəmbərin (s) mövlud gününü 17 Rəbiül‑əvvəl, sünnilər isə 12 Rəbiül‑əvvəl hesab edirlər. Şiə alimləri bu gündə sədəqə verməyi, xeyir işlər görməyi, möminləri sevindirməyi müstəhəb bilirlər. Sünni alimləri də bu gündə hədiyyə verməyi və yoxsulları doyurmağı tövsiyə ediblər. Buna görə də müxtəlif ölkələrdə müsəlmanlar Peyğəmbərin (s) mövlud günündə bayram mərasimləri keçirirlər. Bu gün İran, Əfqanıstan, İraq, Hindistan, Pakistan, İndoneziya və Misirdə rəsmi tətil günüdür.

Əhəmiyyəti və tarixi

Malayziyada Peyğəmbərin (s) mövlud tədbiri

Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) mövlud bayramı onun mübarək doğum günündə keçirilən mərasimlərə aiddir. Mövlud mərasimlərinin keçirilməsinin caiz olub‑olmaması məsələsi müsəlmanlarla vəhhabilər arasında ixtilaflı mövzulardan biridir. Müsəlmanların əksəriyyəti mövlud mərasimlərinin keçirilməsini caiz hesab edir. Buna görə də müxtəlif ölkələrdə müsəlmanlar Peyğəmbərin (s) doğum gününü müxtəlif mərasim və tədbirlərlə qeyd edirlər.[1] Həmçinin Peyğəmbərin (s) mövlud günü İndoneziya, İran,[2] Hindistan,[3] Pakistan,[4] Misir[5] və digər ölkələrdə[6] rəsmi tətil günüdür. Lakin vəhhabilər mövlud mərasimlərini bidət və haram sayırlar.[7]

Peyğəmbərin (s) doğum günündə bayram keçirilməsinin tarixi hicri 4-cü və 5-ci əsrlərə qayıdır. 9-cu hicri əsrin tarixçisi Əhməd ibn Əli Məqrizi Fətimilər dövründə (297–567 h.q.) Misirdə mövlud bayramının geniş şəkildə keçirildiyini qeyd etmişdir.[8] Tarixi mənbələrin məlumatına görə, Səlahəddin Əyyubinin sərkərdəsi və Ərbil hakimi olan Müzəffərəddin Kəvkubəri (vəf. 630 h.q.) də Rəbiül‑əvvəl ayında mövlud bayramı mərasimləri təşkil edirdi.[9]

Mövlud bayramı bidətdirmi?

Vəhhabilər Peyğəmbəri-Əkrəmin (s) mövlud mərasimlərinin keçirilməsini bidət hesab edirlər.[10] Əbdüləziz ibn Baz kimi vəhhabi alimləri Peyğəmbərin (s) doğum gününü qeyd etməyi bidət adlandırmışlar.[11] Sələfi alimləri bu mərasimlərdə iştirak etməyi, həmin məclislərdə oturmağı və hətta bu münasibətlə paylanan şirniyyatlardan yeməyi belə haram sayırlar.[12] Onların bəzi yazarları mövlud keçirənləri fasiq, dinsiz və buna bənzər ifadələrlə ittiham edirlər.[13] Vəhhabilərin mövlud bayramını keçirməyi bidət hesab etməsinin əsas dəlili budur ki, belə mərasimlər Peyğəmbərin (s) və səhabələrin dövründə keçirilməyib.[14]

Pakistanda Peyğəmbərin (s) mövlud tədbiri

Şiə və sünni alimlərinin cavabı

Mövludun tərəfdarları bildirirlər ki, hərçənd şəriətdə Peyğəmbərin (s) doğum gününün qeyd olunması barədə birbaşa hökm yoxdur, lakin Quran ayələri bu bayramın keçirilməsini dəstəkləyir.[15] Onlar Qurandakı Peyğəmbərə (s) məhəbbət göstərməyin vacibliyi[16] və onu ucaldıb hörmət etməyin zəruriliyi[17] kimi ümumi prinsiplərə əsaslanaraq mövludun şəri cəhətdən caiz olduğunu söyləyirlər.[18] Şiə alimi Cəfər Sübhaniyə görə, mövlud bayramı mərasimi Peyğəmbərə (s) olan məhəbbətin ifadəsidir və Quran müsəlmanları bu məhəbbətə çağırır.[19] O, həmçinin “Maidə” surəsinin son ayələrinə istinad edir: həmin ayələrə əsasən, Həzrət İsa (ə) həvarilərə nazil olan ilahi süfrə gününü bayram etmiş və xristianlar bu günü hələdə də bayram olaraq qeyd edirlər. O, inanır ki, Peyğəmbərin (s) doğum günü bayram olaraq qeyd olunmalıdır, çünki Peyğəmbər (s) dünyanı bütpərəstlikdən və cəhalətdən xilas etdi və bu nemət həvarilər üçün səmavi süfrədən daha böyükdür.[20]

Səri Səqti (vəf. 253 h.q.), Cünəyd Bağdadi (vəf. 297 h.q.), Yafi’i (vəf. 768 h.q.) və Həsən ibn Ömər ibn Həbib (vəf. 779 h.q.) kimi bəzi sünni alimləri də Peyğəmbərin (s) doğum gününü bayram olaraq qeyd etməyi yaxşı hesab ediblər.[21]

Sünni alimlərindən olan Yusif Qərzavi (vəf. 1444 h.q.) Qurandakı ayələrə istinad edərək[22] Peyğəmbərin (s) mövlud bayramı mərasimlərinin keçirilməsini caiz bilmişdir.[23] Onun fikrincə, Peyğəmbərin (s) doğum günü və digər islami hadisələr üçün mərasim keçirmək, Allahın müsəlmanlara bəxş etdiyi nemətləri yada salmaqdır və belə bir xatırlatma nəinki bidət və haram deyil, əksinə bəyənilən və məqsədəuyğundur.[24] Sünni alim Tahir Qadiri də bildirir ki, şəriətdə qadağan olunmayan, cəmiyyətin mədəniyyətinə çevrilmiş və məqsədi İslam Peyğəmbərinin (s) mövludu münasibətilə sevinc ifadə etmək olan hər hansı bir mübah əməlin yerinə yetirilməsində heç bir problem yoxdur.[25]

İqbalul-Əmal kitabında nəql olunan bir rəvayətə görə, Peyğəmbərin (s) mövlud günündə oruc tutmaq bir illik orucun savabına bərabərdir.[26] Şiə alimləri həmçinin bu gündə sədəqə verməyi, ziyarətgahları ziyarət etməyi,[27] yaxşı işlər görməyi, möminləri sevindirməyi və s. tövsiyə edirlər.[28] Şiə rəvayətlərində Peyğəmbərin (s) doğum günü üçün xüsusi bir namaz da nəql olunur.[29] Sünnilər bu gündə Peyğəmbərin (s) şərəfinə Peyğəmbər (s) haqqında çıxışlar etməyi, Quran oxumağı, qohumluq əlaqələrini qorumağı, hədiyyələr verməyi və yoxsullara yemək verməyi tövsiyə ediblər.[30]

Doğumun vaxtı və məkanı

Yəmənin Səna şəhərində Peyğəmbərin (s) mövlud tədbiri

Peyğəmbərin (s) doğum tarixi barədə ixtilaf (müxtəlif rəylər) mövcuddur.[31] Şiə alimlərinin məşhur görüşünə görə, mövlud günü 17 Rəbiül‑əvvəl, sünni alimlərinin məşhur görüşünə görə isə 12 Rəbiül‑əvvəldir.[32] Bu iki tarix arasındakı günlər şiə və sünni arasında “Vəhdət həftəsi” adlandırılmışdır.[33]

İslam Peyğəmbəri (s) Şib Əbi Talibdə yerləşən bir evdə dünyaya gəlmişdir.[34] Şafii alimi Məhəmməd ibn Ömər Bəhraq (vəf. 930 h.q.) yazır ki, Məkkə əhalisi Peyğəmbərin (s) mövlud gecəsində onun doğulduğu məkanda toplaşar, zikr və dua edər, həmin yerə təbərrük edərdilər.[35] Həmçinin 11-ci əsrin məşhur hədisçisi Əllamə Məclisi də öz dövründə Məkkədə bu adla tanınan bir məkanın mövcud olduğunu və insanların onu ziyarət etdiyini qeyd edir.[36] Bu bina Hicazda Ali-səud hakimiyyətinin başlanğıcına qədər qorunub saxlanmışdı. Onlar vəhhabi məzhəbinin peyğəmbər və saleh şəxslərin əsərlərinə təbərrük etməyi qadağan edən inanclarına görə həmin yeri sonradan dağıtdılar.[37]


Qalereya

  • İraqın Ərbil şəhərində Peyğəmbərin (s) mövludu
    İraqın Ərbil şəhərində Peyğəmbərin (s) mövludu
  • Mərakeşdə Peyğəmbərin (s) mövludu
    Mərakeşdə Peyğəmbərin (s) mövludu
  • Pakistanda Peyğəmbərin (s) mövludu
    Pakistanda Peyğəmbərin (s) mövludu
  • İranda Peyğəmbərin (s) mövludu
    İranda Peyğəmbərin (s) mövludu
  • İraqda Peyğəmbərin (s) mövludu
    İraqda Peyğəmbərin (s) mövludu
  • Pakistanda Peyğəmbərin (s) mövludu
    Pakistanda Peyğəmbərin (s) mövludu
  • Yəməndə Peyğəmbərin (s) mövludu
    Yəməndə Peyğəmbərin (s) mövludu
  • İndoneziyada Peyğəmbərin (s) mövludu
    İndoneziyada Peyğəmbərin (s) mövludu

İstinadlar

  1. ↑ «کشورهای عربی میلاد پیامبر(ص) را چگونه جشن می‌گیرند؟», İqna.ir saytı
  2. ↑ Time.ir, Time.ir saytı
  3. ↑ Holidays, İndianembassy-tehran.ir saytı
  4. ↑ Public Holidays in Pakistan 2018, web.pk saytı
  5. ↑ «عيد المولد النبوى الشريف», publicholidays.me saytı
  6. ↑ «روز میلاد پیامبر اعظم در تمامی کشورهای اسلامی به جز عربستان تعطیل رسمی است», Qudsonline.ir saytı
  7. ↑ Əd-Duveyş, Fətaval-ləcnətud-daimə, c.3, s.29
  8. ↑ Məqrizi, Əl-Məvaiz vəl-etibar, c.2, s.436
  9. ↑ İbn Kəsir, Əl-Bidayətu vən-nəhayə, c.13, s.137; Məqrizi, Əs-Suluku li-mərifəti duvəlil-müluk, c.1, s.368
  10. ↑ Əd-Duveyş, Fətaval-ləcnətud-daimə, c.3, s.29
  11. ↑ الاحتفال بالمولد النبوي بدعة وليس له أصل, Binbaz.org saytı
  12. ↑ Şəhatə, Əl-Mulidun-Nəbi, s.116
  13. ↑ Dəbiri, Ceşne milade Rəsulullah (s), s.9
  14. ↑ «الإمام ابن تیمیة لم یستحسن الاحتفال بالمولد النبوی», Binbaz.org saytı
  15. ↑ Kərimi Səlimi, Ceşn və surur dər Milade Peyambəre gerami (s) əz didqahe Quran və sünnət, s.126
  16. ↑ Tövbə surəsi, ayə 23
  17. ↑ Əraf surəsi, ayə 157
  18. ↑ Kərimi Səlimi, Ceşn və surur dər Milade Peyambəre gerami (s) əz didqahe Quran və sünnət, s.127-132
  19. ↑ حضرت آیت الله سبحانی: جشن میلاد پیامبر (ص) اظهار محبت به ایشان است, Shafaqna.com saytı
  20. ↑ «برگزاری جشن میلاد پیامبر اسلام(ص) محبت عملی به ایشان و انجام دستور قرآن است», Shafaqna.com saytı
  21. ↑ «جشن میلاد نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله سنت یا بدعت؟!», Hawzahnews.com saytı
  22. ↑ الاحتفال بمولد النبی والمناسبات الإسلامیة, Al-qaradawi.net saytı
  23. ↑ «القرضاوی: الاحتفال بالمولد النبوی لیس بدعة», İslamonline.net saytı
  24. ↑ الاحتفال بمولد النبی والمناسبات الإسلامیة, Al-qaradawi.net saytı
  25. ↑ Qadiri, Aya milade Peyambər bidət əst ?, səh.15 və 17
  26. ↑ Seyid ibn Tavus, İqbalul-əmal, c.2, s.603
  27. ↑ Şeyx Tusi, Misbahul-mütəhəccid, c.2, s.791
  28. ↑ Məclisi, Biharul-ənvar, c.95, s.359
  29. ↑ Seyid ibn Tavus, İqbalul-əmal, c.2, s.611-612
  30. ↑ مولد النبي صلى الله عليه وسلم, Əl-Əzhər saytı
  31. ↑ Məsudi, Murucuz-zəhəb, c.1, s.362
  32. ↑ Sübhani, Furuğe əbədiyyət, c.1, s.151
  33. ↑ Baxın: İmam Xomeyni, Səhifeye İmam, c.15, s.440 və 455
  34. ↑ Məqrizi, İmtaul-əsma, c.1, s.6
  35. ↑ Bəhrəq, Hədaiqul-ənvar, s.150
  36. ↑ Məclisi, Miratul-uqul, c.5, s.174
  37. ↑ Amili, Əs-Səhihu min siyrətin-Nəbi, c.2, s.147

Ədəbiyyat

Mənbə — "https://az.wikishia.net/w/index.php?title=Taslim:Peyğəmbərin_(s)_mövlud_bayramı&oldid=28007"